Alkmaar | Andijk | Drechterland | Enkhuizen | Harenkarspel | Heerhugowaard

Hoorn | Langedijk

West-Friesland

Medemblik | Niedorp

Noorder-Koggenland

Obdam | Opmeer

Schagen | Stede Broec | Venhuizen | Wervershoof | Wester-Koggenland | Wognum

West-Friesland | Noord-Holland | Omringdijk | Intro | Zoeken | Colofon | Forum/Prikbord | Aanmelden

Stede Broec
Historie
Wapen
Vlag

Van de stede Broek tot Stede Broec

Voorwoord
Inhoud
1. Kennismaking met Stede Broec
2. De Historie van Stede Broec
3. Broekerhaven
4. De straatweg
5. Rampspoed
6. De Zouaven
7. De Overhaal
8. Stede Broec nu
9. Tuinbouw
10. Verbindingen
11. Wonen in Stede Broec
12. Wapen en ambtsketen
Bronvermelding

Al deze stenen voor sparen en lenen

Andijk
Bovenkarspel
Grootebroek
Hoogkarspel
Lutjebroek
Wervershoof
Westwoud
Zwaagdijk

West-Friesland...
het land waar wij wonen


Inleiding
1. Tussen water en wind
2. Oud en nieuw land
3. Wie is de Westfries
4. Boer in West-Friesland
5. Bouwers en Tuinders
6. Van dingen die gingen
Nawoord

West-Friesland, land om van te houden

Andijk
Drechterland
Enkhuizen
Hoorn
Medemblik
Noorder-Koggenland
Obdam
Opmeer
Stede Broec
Venhuizen
Wervershoof
Wester-Koggenland
Wognum

 

VVV

Provincie Noord-Holland

Noordhollands Dagblad

 

Van de stede Broek tot Stede Broec

Hoofdstuk 3: Broekerhaven

De haven van Broek

In de geschiedenis van de stede Broek in de 15e eeuw valt de slechte verstandhouding met Enkhuizen op. Het was de Enkhuizers misschien een doorn in het oog dat Broek stadsrechten had en dus niet beschouwd kon worden als agrarisch achterland van Enkhuizen. Ook jaloezie van de Broekers kan eraan ten grondslag hebben gelegen; Enkhuizen was in die tijd een welvarende stad.

Politieke perikelen

De Broekers kregen in 1415 het recht om een haven aan te leggen. Enkhuizen deed z'n uiterste best de totstandkoming ervan te dwarsbomen. De strijd tussen Jacoba van Beieren en Philips van Bourgondi� -de Hoekse en Kabeljauwse Twisten- leidde tot nog meer verdeeldheid: Broek steunde Jacoba, Enkhuizen Philips.
De verhouding bereikte een dieptepunt toen de Broekers in 1425 niet hooischuiten, waarin Hoekse soldaten verborgen zaten, het Kabeljauwse Enkhuizen probeerden binnen te komen en smadelijk werden verjaagd. De Broekers volhardden in hun steun aan de Hoeksen. Toen die verslagen waren, strafte Philips hen met een zware boete. Ook raakten ze hun stadsrechten kwijt.

De Broekers kwamen tot inkeer en putten zich uit in steun- en aanhankelijkheidsbetuigingen aan Philips. Het duurde tot 1436 voor ze hun doel bereikten: hij was overtuigd. Broek kreeg z'n stadsrechten -en daarmee z'n zelfrespect- terug. De lobby voor een eigen haven werd hervat.

Broek krijgt een haven

In 1448 besloot Filips van Bourgondi� dat Broek de zeedijk mocht doorgraven; ze moesten zich daarbij wel houden aan de voorwaarden die de dijkgraaf en de heemraden stelden. Na veel getouwtrek en tegenwerking van Hoorn, Medemblik en Enkhuizen was de zaak op 30 juli 1449 rond: er kon gegraven worden. De Broekerhaven, bestaand uit een buiten- en een binnenhaven, werd kort daarna in gebruik genomen. De binnenhaven werd -en wordt- De Kolk genoemd.

Overhaal

Het is mogelijk dat er tegelijk met de haven ook een overhaal is aangelegd om het niveauverschfl tussen het water in de polder en dat van de Zuiderzee te overbruggen.

 


 

Hoofdstuk 4: De straatweg

De weg van Hoorn naar Enkhuizen

Aan het eind van de 16e eeuw was er al een weg van Hoorn naar Enkhuizen, dwars door de stede Broek. Het-was een pad van klei met hier en daar wat zand. Het laat zich raden wat dat betekende in perioden met veel regen. Bovendien gooide iedereen z'n afval op 'straat'; stank en rommel dus. Er kwam nog bij dat de overgangen over de vele sloten onbetrouwbaar en bij tijd en wijle zelfs gevaarlijk waren.

Betere verbinding

Hoorn en Enkhuizen onderhielden intensieve contacten en wilden een betere verbinding. Er werd gefilosofeerd over een trekvaart, maar daar zag men vanaf omdat 't een geweldige ingreep zou betekenen in de kwetsbare waterhuishouding van de streek.

In stedelijke gebieden werden in het begin van de 17e eeuw al straatwegen van klinkers aangelegd. Er groeide een plan om zo'n weg ook tussen Hoorn en Enkhuizen aan te leggen. Het moest een ideale verbinding worden: goede bruggen, zoveel mogelijk vrij van tollen. Enkhuizen en Hoorn wilden er flink geld tegenaan gooien.

Broekers liggen dwars

Het stadsbestuur van de stede Broek heeft bij de plannenmakerij nog behoorlijk dwars gelegen. De ontwerpers wilden bomen langs de weg, maar daar was Broek't niet mee eens. Waarvoor ze bang waren is niet duidelijk. Pas toen Enkhuizen dreigde dat de weg helemaal niet door zou gaan als de Broekers bleven tegenstribbelen, gingen ze door de knie�n. In 1671 was de straatweg tussen Hoorn en Enkhuizen klaar. Er zijn lyrische beschrijvingen bewaard gebleven over dit prachtig ogende staaltje van vernuft.

In 1811 werd de weg doorgetrokken naar Amsterdam en opnieuw bestraat met klinkers.

 

Vorige pagina <> Volgende pagina

 

Bovenstaande tekst is overgenomen uit het boekje
"Van de stede Broek tot Stede Broec".
(Uitgave: Gemeente Stede Broec, 1998. Afdeling Voorlichting)

 

Nu gratis te verkrijgen! 
Klik hier voor meer info.