Alkmaar | Andijk | Drechterland | Enkhuizen | Harenkarspel | Heerhugowaard | Hoorn

Koggenland | Langedijk

West-Friesland

Medemblik | Niedorp

Opmeer | Stede Broec

Schagen | Wervershoof

West-Friesland | Noord-Holland | Omringdijk | Intro | Zoeken | Colofon | Forum/Prikbord

Dechterland

Drechterland
Historie
Wapen
Vlag
Gedenkboek
1940-1945

Gedenkboek
1940-1945


1. Inhoudsopgave
3. Voorwoord
5. Ter inleiding
7. De burgemeester in oorlogstijd en als gijzelaar
11. Het bestuur der gemeente onder de nieuwe orde
18. Ge�vacueerden uit Soest
21. Evacuatie 1944
22. Dreigende watersnood
24. Luchtwacht
28. De gevolgen van de luchtoorlog te Hoogkarspel
30. Gezondheidszorg in oorlogstijd
32. De distributie
34. De moeilijkheden van een middenstander en die van de huisvrouw
36. De hongertochten
37. De centrale keuken
41. De brandhoutvoorziening
42. Het verzet der kerken
44. Politie-ervaringen gedurende de jaren 1940-1945
49. De namen der gefusilleerden op 6 Februari 1945
50. Echte en valse persoonsbewijzen
53. Bevrijding van een arrestant
55. "Bij de dood van Tom Kranenburg" - gedicht
56. Een "mislukte" dropping
57. De dief van het bevolkingsregister aan het woord
58. Hoe ik er toe kwam
61. Het werk van onze plaatselijke illegaliteit, i.v.m. de zorg voor onderduikers
76. De verspreiding van illegale bladen
77. Spoorwegstaking
79. Vordering van radiotoestellen en rijwielen
81. Onze school in bezettingstijd
83. De overvalwagen op Zwaagdijk
85. Chronologisch register 1940-1945

Al deze stenen voor sparen en lenen

Andijk
Bovenkarspel
Grootebroek
Hoogkarspel
Lutjebroek
Wervershoof
Westwoud
Zwaagdijk

West-Friesland...
het land waar wij wonen


Inleiding
1. Tussen water en wind
2. Oud en nieuw land
3. Wie is de Westfries
4. Boer in West-Friesland
5. Bouwers en Tuinders
6. Van dingen die gingen
Nawoord

West-Friesland, land om van te houden

Andijk
Drechterland
Enkhuizen
Hoorn
Medemblik
Noorder-Koggenland
Obdam
Opmeer
Stede Broec
Venhuizen
Wervershoof
Wester-Koggenland
Wognum

 

VVV

Westfriese Families
Westfriese
Families

Provincie Noord-Holland

Noordhollands Dagblad

Rabobank

 

Gedenkboek 1940-1945

Bevrijding van een arrestant

J. KES

Op 30 Augustus 1943 moest in opdracht en in tegenwoordigheid van Meinte van der Kuur, destijds waarnemend N.S.B.-burgemeester te Hoogkarspel, Barend Mes, wonende alhier, worden gearresteerd wegens het vervalsen van een persoonsbewijs. Mes was een groot illegaal werker; Van der Kuur is na de bevrijding door het Bijzonder Gerechtshof te Amsterdam ter dood veroordeeld wegens zijn gedrag tijdens de bezetting.

Toen mij werd medegedeeld dat wij huiszoeking moesten doen bij Barend, begaf ik mij terstond naar de kantoorhouder J.W. Pontvuist, die de besteller Adam Groen naar Barend stuurde en hem een tip gaf dat wij op komst waren.

Terwijl Van der Kuur en collega Stein huiszoeking verrichtten in de woning van Mes, moest ik Barend bewaken. Hij vroeg mij of hij mee moest, waarop ik antwoordde dat dit wel mogelijk was. Mes toonde mij toen een geladen 9 mm F.N.pistool en een portefeuille met bonkaarten en persoonsbewijzen. Onmiddellijk stopte ik deze voorwerpen in mijn jaszak, opdat Van der Kuur ze niet te zien zou krijgen. In opdracht van Van der Kuur moest Mes worden ingesloten in de cel onder het gemeentehuis te Hoogkarspel.

Op 31 Augustus kwam Jo Kraakman, C 5 alhier, bij mij, en hebben wij toen een plan opgemaakt om Barend te bevrijden. Dit was zeer moeilijk omdat er de gehele nacht drie personen van de luchtwacht, w.o. een N.S.B.'er op het gemeentehuis aanwezig waren, en collega Stein en ik naast het gemeentehuis woonden. In de nacht van 31 Augustus op 1 September te omstreeks 4.00 uur zou het plan ten uitvoer worden gebracht. Daar ik de sleutels van de cel niet in mijn bezit had stelde ik Barend door het raampje enige tijd tevoren op fluistertoon in kennis van onze voornemens, maar... het toeval wilde, dat een der leden van de luchtwacht juist op dat ogenblik met zijn hoofd uit het W.C.raam van het raadhuis hing om naar overvliegende Tommy' s te luisteren. Hij hoorde toen ons gepraat, liep naar buiten en trof mij aan voor de deur, waar ik net teruggekeerd was. Hij vertelde mij dat er iemand aan de achterzijde van het gebouw had gelopen en met de arrestant gesproken had. Ik nam natuurlijk ambtshalve de nodige maatregelen en stelde ogenblikkelijk een onderzoek in, maar kon niemand anders ontdekken dan mezelf, waarover ik hem op dat moment maar niet verder heb ingelicht!

Op het vastgestelde tijdstip werd de overval uitgevoerd door een zestal illegale werkers. Om ongeveer half vier die nacht had ik plaats genomen voor het raam van mijn woning en zag ik enige personen die zich behoedzaam naar het gemeentehuis begaven. Even daarna hoorde ik een hevig geklop en gehamer, hetgeen nodig was om de celdeur te forceren. Kort daarna zag ik de overvallers in de duisternis verdwijnen. Wijlen dokter Wytema stond met zijn auto klaar en heeft Barend naar Zwaag gebracht. Ik had er op aangedrongen dat zij de telefoon op het raadhuis onklaar moesten maken, doch ongeveer een half uur later belde Van der Kuur ons op en zei met bevende stem, dat er een gewapende overval op het raadhuis had plaats gehad. Later bleek dat de N.S.B.'er Wim Bakker, die zich tijdens de overval in de secretarie bevond, de telefoon gerepareerd had. Om alle verdenking van mij af te schuiven begaf ik mij gedeeltelijk in nachtgewaad gekleed en gewapend met mijn pistool naar het raadhuis en trof daar de luchtwachters Stet, Sinnige en Bakker aan. Zij waren met vuurwapens in bedwang gehouden en gekneveld. Bakker was zeer ven streek want ��n der overvallers had aldoor zijn pistool op hem gericht gehouden (dit was Ton Kranenburg!). Ik hoorde toen enig gedruis op de gang en stelde mij, om mijn rol goed te spelen, verdekt op met het pistool in aanslag. De deur van de secretarie ging langzaam open en... Van der Kuur's asgrauw gezicht verscheen boven een schietklaar pistool. Zo stonden wij een moment elkaar met het vuurwapen te bedreigen. Van der Kuur zei: "Heb ik het niet gezegd, Kes, dat het een zware jongen was?" waarop ik bevestigend antwoordde.

Die morgen en de volgende dagen was er grote activiteit van de S.D. en Van der Kuur. Enkele dagen later werd Jo Kraakman voornoemd, als verdacht van de overval, door v.d. Kuur gearresteerd en ingesloten. Daar ik steeds contact hield met Kraakman waren er geen bewijzen te krijgen en werd hij spoedig weer in vrijheid gesteld. Helaas zijn later door verraad 4 der overvallers door de S.D. gearresteerd en zijn 2 van hen, genaamd Kranenburg en Wieringa gefusilleerd.

 

Bovenstaande tekst is overgenomen uit het
"Gedenkboek" 1940-1945, uitgegeven in 1947.