Alkmaar | Andijk | Drechterland | Enkhuizen | Harenkarspel | Heerhugowaard

Hoorn | Langedijk

West-Friesland

Medemblik | Niedorp

Noorder-Koggenland

Obdam | Opmeer

Schagen | Stede Broec | Venhuizen | Wervershoof | Wester-Koggenland | Wognum

West-Friesland | Noord-Holland | Omringdijk | Intro | Zoeken | Colofon | Forum/Prikbord | Aanmelden

Dechterland

Drechterland
Historie
Wapen
Vlag
Gedenkboek
1940-1945

Gedenkboek
1940-1945


1. Inhoudsopgave
3. Voorwoord
5. Ter inleiding
7. De burgemeester in oorlogstijd en als gijzelaar
11. Het bestuur der gemeente onder de nieuwe orde
18. Ge�vacueerden uit Soest
21. Evacuatie 1944
22. Dreigende watersnood
24. Luchtwacht
28. De gevolgen van de luchtoorlog te Hoogkarspel
30. Gezondheidszorg in oorlogstijd
32. De distributie
34. De moeilijkheden van een middenstander en die van de huisvrouw
36. De hongertochten
37. De centrale keuken
41. De brandhoutvoorziening
42. Het verzet der kerken
44. Politie-ervaringen gedurende de jaren 1940-1945
49. De namen der gefusilleerden op 6 Februari 1945
50. Echte en valse persoonsbewijzen
53. Bevrijding van een arrestant
55. "Bij de dood van Tom Kranenburg" - gedicht
56. Een "mislukte" dropping
57. De dief van het bevolkingsregister aan het woord
58. Hoe ik er toe kwam
61. Het werk van onze plaatselijke illegaliteit, i.v.m. de zorg voor onderduikers
76. De verspreiding van illegale bladen
77. Spoorwegstaking
79. Vordering van radiotoestellen en rijwielen
81. Onze school in bezettingstijd
83. De overvalwagen op Zwaagdijk
85. Chronologisch register 1940-1945

Al deze stenen voor sparen en lenen

Andijk
Bovenkarspel
Grootebroek
Hoogkarspel
Lutjebroek
Wervershoof
Westwoud
Zwaagdijk

West-Friesland...
het land waar wij wonen


Inleiding
1. Tussen water en wind
2. Oud en nieuw land
3. Wie is de Westfries
4. Boer in West-Friesland
5. Bouwers en Tuinders
6. Van dingen die gingen
Nawoord

West-Friesland, land om van te houden

Andijk
Drechterland
Enkhuizen
Hoorn
Medemblik
Noorder-Koggenland
Obdam
Opmeer
Stede Broec
Venhuizen
Wervershoof
Wester-Koggenland
Wognum

 

VVV

Westfriese Families
Westfriese
Families

Provincie Noord-Holland

Noordhollands Dagblad

 

Gedenkboek 1940-1945

Het bestuur der gemeente onder de nieuwe orde

Na de opwindende Mei-dagen van 1940, met o.a. de huisvesting van een zeer groot aantal ge�vacueerden uit Soest, waarover elders in dit verslag uitvoerig gesproken wordt, deed zo geleidelijk aan de "nieuwe orde" haar intrede in het bestuur en de administratie van de gemeente. Aanvankelijk bepaalde zich dit tot besluiten en circulaires waaruit de nieuwe geest duidelijk sprak, maar de maatregelen waren nog van weinig ingrijpende aard. Zelfs de instelling van de "Winterhulp" tegen het einde van het jaar 1940 werd toen nog niet ernstig ingezien, al ergerde ieder zich aan de bemoeizucht, die men overal waarnam, aan het verachtelijk terzijde stellen van onze eigen organen en instellingen en de vervanging daarvan op geheel nieuwe, d.w.z. op Duitse, leest geschoeide methoden. Ook de bekende afstammingsverklaring, door iedere ambtenaar in overheidsdienst te ondertekenen, werd met weerzin ontvangen, maar och, wie geen' jood was tekende toch maar, zonder te kunnen vermoeden, welke tragische ontwikkelingsgang hiermede een aanvang nam.

Ingrijpender, naar onze toenmalige opvattingen, was de verordening van de Rijkscommissaris, waarbij de gemeenteraden op non-actief werden gesteld en alle macht in handen werd gesteld van de burgemeester. Deze verordening trad in werking op 1 September 1941. Zij stelde in het vooruitzicht de benoeming van "'raadslieden" (waartoe het nooit gekomen is) en de wethouders hadden nog slechts een adviserende taak, geen beslissende stem meer. Hiermede was dus ook in de gemeente het leiderschap ingevoerd. Dit betekende wel een vereenvoudiging van de administratie, doch dat was dan ook het enige voordeel. De democratie was om hals gebracht. De laatste raadsvergadering vond plaats op 26 Juni 1941, de laatste vergadering van het college van burgemeester en wethouders op 25 Augustus 1941, waarna de desbetreffende portefeuilles en presentielijsten voor onbepaalde tijd konden worden opgeborgen.


ONDER HET BEWIND VAN VAN DER KUUR
De zegeningen van het nationaal-socialisme namen eerst recht een aanvang in onze gemeente, toen op 13 Juli 1942 burgemeester Middelhoff in gijzeling werd gesteld en twee dagen later de heer Van der Kuur, hoofd der openbare lagere school en overtuigd lid van de N.S.B., als waarnemend burgemeester alle macht in handen kreeg.

's Avonds voor zijn indiensttreding hadden we al vernomen dat hij met een aanstelling uit Haarlem was thuisgekomen, en we waren dus op zijn komst, de volgende morgen, voorbereid. Hij trad om 9 uur de secretarie binnen, drukte ons welwillend de hand en ontbood ieder afzonderlijk op zijn kamer om onze medewerking in te roepen bij het hem opgedragen bestuur, daarbij de hoop uitsprekende op een "prettige samenwerking". Ik gaf hem ten antwoord, dat de samenwerking een gedwongene was en of die prettig zou zijn, zou van hemzelf afhangen. Ze is mogelijk niet geworden zoals hij het zich had voorgesteld, althans hij heeft mij er bij het afscheid, in 1943. niet voor bedankt.

Hij opende het gesprek met er zijn leedwezen over te betuigen dat de autoriteiten tot het nemen van gijzelaars hadden moeten overgaan, ten gevolge waarvan ook hier een nieuwe situatie was ontstaan! Behalve het ontbieden van zoveel mogelijk personen en het bezoeken van de scholen was ��n van de eerste maatregelen, door hem getroffen, dat hij aan het hoofd van de school verlof verleende met behoud van salaris. Aldus kon hij uit twee betrekkingen tegelijk inkomsten genieten, zulks met goedvinden van de kameraden aan het departement van Opvoeding.

Al spoedig ordonneerde de nieuwe gezagsdrager, dat de leveranciers der gemeente op de Winterhulplijsten moesten hebben getekend en anders niet meer voor leveranties in aanmerking zouden komen. Op 21 Augustus 1942 werd burgemeester Middelhoff ontslagen; Van der Kuur, die wij tot dusverre steeds met "mijnheer" hadden aangesproken, gaf toen te kennen dat hij voortaan met "burgemeester" wenste te worden betiteld. Voorts mocht de telefoon vanaf dat ogenblik niet meer op het huis van Mevrouw Middelhoff worden doorverbonden. Later heeft hij die telefoon laten verwijderen om in zijn eigen huis een aansluiting te verkrijgen.

In September werd het Burgerlijk Armbestuur opgeheven en vervangen door "Maatschappelijk Hulpbetoon"; enig lid de heer Van der Kuur. In October een.voor alle personeel verplichte vergadering Over de Volksdienst. Op 14 November 1942 gaf hij mij ontslag als hoofd van de luchtbeschermingsdienst, waartoe hij, tot zijn grote spijt en verwondering, opdracht had gekregen van de S.D. Natuurlijk had hij tevoren zelf een voorstel hiertoe ingediend! Een opvolger kon hij niet vinden en ik kon hem er ook niet aan helpen, zodat hijzelf de functie maar, zou waarnemen.

Om ons wat meer kennis omtrent het nationaal-socialisme bij te brengen, welke kennis niet groot scheen te zijn en de waardering nog minder, arrangeerde burgemeester Van der Kuur een lezing, te houden door de heer Jumelet, chef van het kabinet en rechterhand van de commissaris der provincie. Tot bijwoning van deze lezing, die op 25 Januari 1943 in "Ons Huis" gegeven werd, werden "uitgenodigd" niet alleen alle ambtenaren van Hoogkarspel, maar ook die van de omliggende gemeenten, op straffe van ontslag als iemand verhinderd zou zijn te komen. Heer Jumelet had het over levensruimte en zou nog meerdere leerzame onderwerpen behandelen, maar is nooit terug geweest.

Op 10 Maart 1943 ontving Van der Kuur bezoek van de commissaris der provincie, de heer Backer, en de Beauftragte van de Rijkscommissaris, alzo zijn Hollandse en Duitse superieuren. Voorwaar hoog bezoek.Heel merkwaardig was dat hij rustig op zijn kamer bleef zitten en de volontair (!) opdroeg om op het afgesproken uur naar buiten te gaan en de heren naar zijn kamer te geleiden. Dat had een "gewone" burgemeester eens moeten wagen! Maar ja, zo'n nieuwbakken burgemeester kon ook niet alles weten en wilde blijkbaar liever niet aan ons vragen hoe het behoorde.

Bij gelegenheid van de algemene staking op 30 April en op 1 Mei 1943, waaraan ook hier velen deelnamen, liet onze gezagsdrager zijn gezag ter dege gelden. Op 1 Mei werd het politiestandrecht afgekondigd, met als sluitingsuur 8 uur 's avonds. V��r 8 uur al stond Van der Kuur op de weg, voorzien van een ontbloot pistool, uiteraard zich stellende onder bescherming van beroepspolitiemannen. Eigenhandig joeg hij de schoolvrije jeugd van de hoek bij "Bantam" naar huis en trok vanaf klokke 8 langs de weg om de vredelievende burgers (die daar op stonden te wachten) in hun woningen te drijven. Het vuurwapen was voor onmiddellijk gebruik gereed. Hij werd wit van woede toen het hem duidelijk werd, dat de meesten achter zijn rug terstond weer naar buiten kwamen en het een niet onaardig spelletje vonden, vooral toen hij heen en weer begon te fietsen! Zodra de heer Van der Kuur zich terugtrok en twee marechaussees op gemoedelijke wijze de mensen op het verbod wezen was de aardigheid er af en bleef men rustig binnen. De volgende avonden is de voorstelling, tot veler teleurstelling, niet herhaald.

Een goed verloop van de inlevering der radiotoestellen was voor onze plaatselijke dictator een zaak van het grootste gewicht. Er mocht natuurlijk geen enkel toestel, hoe klein ook, achterblijven. Na bedreiging met het nemen van een aantal gijzelaars brachten velen hun kostbare apparaat weg. In totaal kwamen er 180, vermoedelijk ongeveer de helft van de totale voorraad. Zonder Van der Kuur zouden er heel wat minder ingeleverd zijn.

E�n van zijn hevigste emoties beleefde hij wel ter gelegenheid van de bevrijding van B. Mes, waarover elders uitvoeriger verhaald wordt. Een week lang had hij nergens andere interesse voor.

Was Van der Kuur voor de inwoners een zeer lastig, onaangenaam en zelfs gevaarlijk mens, de ambtenaren en mij heeft hij, het zij eerlijk erkend, over het algemeen correct bejegend. Dit zal wel mede een gevolg geweest zijn van de omstandigheid dat hij ons voor de. uitoefening van zijn ambt enigszins te vriend moest houden. Dat hij niettemin op alle mogelijke manieren werd tegengewerkt is hem wel niet ontgaan, maar we zorgden er voor dat hij geen vat op ons kon krijgen. Zelden sprak hij over de oorlog of over de nieuwe orde. Veel antwoord kreeg hij dan niet en dit was dus niet aanmoedigend. Op de meest onverwachte ogenblikken kwam hij de secretarie binnenstappen, waar we o.a. lange tijd een radiotoestel hadden staan en waar met persoonsbewijzen e.d. wel eens dingen gebeurden die niet door de beugel konden. Het bleef altijd oppassen.

Het afscheid van v.d. Kuur op 12 October 1943 wegens zijn benoeming tot burgemeester van Beemster verliep zonder tranen, ja, zelfs zonder woorden. Hij wenste ons "het beste", zonder meer. Zijn vertrek was niet alleen voor ons maar voor de gehele gemeente een grote opluchting.


HET BESTUUR VAN D. NAASTEPAD
De volgende dag installeerde zich wethouder Naastepad in de burgemeesterskamer. Deze man hing ook de N.S.B. aan en bracht, wanneer het te pas kwam, de Hitlergroet, maar was heel anders van karakter dan zijn voorganger. In de periode v.d. Kuur was de order gekomen dat het secretariepersoneel 48 uur per week moest werken, en er was toen geen sprake van dat daarvan mocht worden afgeweken. Langer werken dan normaal en dan nodig was bij de toon reeds verminderde omvang der werkzaamheden, vond Naastepad niet nodig. Andere secretarie�n deden het ook niet. Hij gaf over het algemeen wel gevolg aan de opdrachten van Duitse zijde, maar leverde tegelijkertijd critiek en zocht altijd naar de minst aanvarende oplossing. Hij was toegankelijk voor raad van onze kant; Van der Kuur absoluut niet. Hij praatte graag over de toestand en liet wel blijken er in zijn hart precies zo over te denken als wij. Dat dit slechts schijn was, geloof ik niet. Onder zijn bestuur waren we dus heel wat vrijer in ons doen en laten. Naastepad zat rustig de hele dag in zijn kamertje, liet ons ongemoeid en de karweitjes, waar wij bezwaar tegen hadden, knapte hij zelf op.

Geheel onverwachts echter liep de boel in het honderd maar dat was niet de schuld van Naastepad. Op 25 Juli 1944 kwam 's middags een tweetal landwachters aan het loket om de burgemeester te spreken. De ambtenaar Bakker, wiens geweten niet zuiver was, rook lont en ging de straat op. Spanjaart, 1e ambtenaar, werd ter verantwoording geroepen, wat geen moeite kostte aangezien de zaak in kwestie vakkundig behandeld was, maar beging de onvoorzichtigheid zich met Bakker in verbinding te stellen. Dit ontdekten de landwachters, die daarop Spanjaart in verhoor namen en arresteerden. Bakker keerde vanzelfsprekend niet terug en dook onder. Spanjaart werd de volgende morgen uit de cel bevrijd en verdween eveneens, met z'n gehele gezin. Toen Naastepad 's morgens zelf de ontsnapping van Spanjaart constateerde en mij dit, zeer ontdaan, kwam vertellen, moest ik mij uiteraard zeer verbaasd tonen, ofschoon ik met de toedracht al op de hoogte was. Maar een beetje toneelspel hadden we in de loop der tijden al wel geleerd!

Zo bleef ik dan alleen op de secretarie achter. De volontair was juist kort tevoren vertrokken. Na enkele weken kreeg ik wat hulp uit Grootebroek voor de meest dringende werkzaamheden en op 28 Augustus trad de heer S.P. Kuin in dienst als tijdelijk ambtenaar. Door een toevallige omstandigheid was deze vrij.

Aangezien het gewone werk steeds minder werd, brieven kwamen er haast niet meer, konden we samen de zaak wel aan, totdat het koud begon te worden. Gas was er niet en andere brandstof om een kachel te stoken evenmin. De spoorwegstaking was inmiddels begonnen, alles lag in wanorde, ook op de departementen; de stedelingen werkten vrijwel niet meer, maar trokken erop uit om eten te halen en zodoende was ook hier alle ambitie voor het werk weg. Enkele zaken, bevolking (in verband met de distributie), burgerlijke stand en de zorg voor ge�vacueerden en vluchtelingen moesten doorgaan, evenals het helpen van het publiek aan bewijsjes en persoonsbewijzen enz., maar de rest bleef rustig achterwege.
Toen het om de koude onhoudbaar werd hebben we een klein kacheltje geplaatst in het burgemeesterskamertje, wat brandstof geleend van de centrale keuken en daar Kuin ge�nstalleerd. Zelf werkte ik voor zoveel mogelijk en nodig thuis. Naastepad begon te sukkelen en bleef ook meestal thuis.

Inmiddels beleefden we nog de machtsovername door C. Reus.
In de nacht, volgende op "Dolle Dinsdag", hadden n.l. enkele "onverlaten" de N.S.B.-ers zeer aan het schrikken gemaakt door het aanbrengen van pijlen en kruisjes voor hun woningen. De volgende dag kwam Reus op de secretarie met de mededeling, dat hij "de macht had overgenomen van Naastepad". Inderdaad toonde hij een door Naastepad ondertekende verklaring, waarin deze Reus machtigde namens hem de openbare orde te handhaven. Ik wees hem er op, dat deze verklaring zonder enige waarde was, doch dat zou hij wel met de Duitse instanties regelen. Hij deed dus van zijn "machtsovername" den volke kond door publicatie aan het bord en riep vervolgens de Duitse weermacht en de landwacht te hulp, voornamelijk om op deze wijze met zijn lotgenoten bescherming te vinden. Op de secretarie hebben we deze waarnemend waarnemend-burgemeester niet meer gezien.

Op 2 Januari 1945 op de secretarie komende ontdekte ik, dat het gehele bevolkingsregister verdwenen was met een aantal geboorteregisters en andere bescheiden. De heer Kuin verscheen niet. Een grote verrassing was dit niet voor me, maar een grote last wel, want alleen Kuin had door oefening de kunst leren verstaan om de kachel in de burgemeesterskamer brandende te houden hetgeen mij niet wilde gelukken. De heer Stroomer was zo vriendelijk om 's morgens het kacheltje aan te maken, doch het natte hout maakte het onmogelijk een dragelijke temperatuur te verkrijgen.
Deze nieuwe verwikkelingen hadden tot gevolg dat het gemeentehuis des ochtends nog slechts .van 9-10 uur opengesteld was, tenzij de dames van de distributiedienst er zitting hielden, wat elke Woensdag het geval was. Zij hebben verscheidene keren de koude getrotseerd.


OVERVAL OP HET GEMEENTEHUIS
Op 10 Januari 1945, kort na 9 uur, traden twee heren de nood-secretarie binnen, zwaaiden met revolvers en eisten afgifte van het gemeentestempel, waartegen geen bezwaar bestond. Behalve de heer Stroomer en de gemeente-architect bevonden zich ook de distributiedames in het kamertje; zij hadden juist de kist met bonnen voor zich op tafel geplaatst en deze trok de aandacht van de overvallers. De bonnen moesten dus ook mee. Een toevallig binnenkomend persoon kreeg de revolver onder de neus en opdracht om het einde van de voorstelling bij ons af te wachten. De heren keken nog wat rond, namen een serie stempels, een schrijfmachine en mijn actetas met papieren in beslag, maakten de telefoons onklaar en vertrokken onder vreselijke bedreigingen voor het geval wij te spoedig alarm zouden maken.
Na. enkele dagen kreeg ik een zak met de geroofde bescheiden terug, waaronder ook de stempels, die voor de "ondergrondse" geen waarde hadden. De tas was er niet bij, ook de schrijfmachine niet.
Merkwaardig is, dat noch de ontvreemding van het bevolkingsregister, noch de overval op het raadhuis aan enige Duitse instantie aanleiding heeft gegeven tot het instellen van een onderzoek. Mogelijk zijn ze het nooit te weten gekomen; ik heb wel gerapporteerd aan Naastepad en de plaatselijke politie, zoals het behoorde, doch verder natuurlijk niet.


RIJWIELVORDERING
In Februari werd weer een opdracht ontvangen tot het leveren van een bepaald aantal rijwielen. De heer Naastepad, die sinds ongeveer Kerstmis opnieuw het bed moest houden en kennelijk achteruit ging, gaf zich niet veel moeite om het voorgeschreven aantal te verkrijgen. Zijn lastgeving om alle fietsen in te leveren had dan ook slechts tot gevolg, dat er enkele oude karretjes werden aangeboden. Nadat de termijn verstreken was, verscheen een Hollands sprekend lid van de Feldgendarmerie, die dreigde met een vordering door zijn dienst, waarvan hij afschrikwekkende verhalen deed. Zijn pogingen hadden geen succes; de wnd. burgemeester geloofde het langzamerhand wel. Inderdaad volgde toen een vordering lange de huizen, waarbij natuurlijk een aantal fietsen buitgemaakt werd, maar die toch nogal meeviel.


WETHOUDER K. PEREBOOM NEEMT WAAR
De heer Naastepad wenste tegen 1 Maart te bedanken als wethouder en wnd. burgemeester. Wethouder Pereboom zou hem dan automatisch opvolgen, en als nieuwe wethouder beval hij de commissaris aan te benoemen de heer Jb. Brander. De desbetreffende stukken, per post verzonden, waren wekenlang onderweg en we hoorden er dan ook niets van. Toen het eenmaal 1 Maart was deden we maar net alsof de zaak in orde was.

Op 25 Maart overleed de heer Naastepad.
's Daags voor zijn begrafenis werd ik opgebeld door het kabinet van de commissaris der provincie, waar men uitermate boos was over het feit, dat ik van het overlijden van de vorige burgemeester geen kennis had gegeven. Men had het toevallig moeten horen van Van der Kuur. De slechte telefoonverbinding, was mij een goede verontschuldiging. De commissaris kon n.l. over de Duitse lijn spreken, die onmiddellijk aansluiting gaf; wij mochten dat niet.

Nadat ik in Februari enige tijd hulp had gehad van de heer Dekker, onderwijzer, speciaal voor de werkzaamheden, verbonden aan evacuatievergoedingen, kwam half Maart Mej. E. Wijdenes als tijdelijk a.t.s. in functie voor hetzelfde doel. Deze werkzaamheden moesten doorgang vinden. Overigens was er niet veel meer; de post bracht vrijwel niets. Af en toe kwamen er nog telefonische berichten, die volgens een bepaald systeem over de provincie doorgegeven werden en meestal afkomstig waren uit Haarlem.

Blijkens ontvangen bevel, mochten we geen vaste brandstof meer gebruiken, maar het voorjaar brak aan en zelfs met nat hout konden we toen de koude wel buiten de deur houden. Op 11 April plaatsten we het kleine kacheltje op de secretarie met de bedoeling deze weer in gebruik te nemen en in de eerstvolgende weken wat droog te stoken.


DE LAATSTE DICTATOR: G. DE GEUS
De legerberichten, die doorkwamen ondanks het uitvallen van de electrische stroom, deden de hoop op een spoedig einde van alle ellende opleven, toen op 13 April nog onverwachts een nieuwe waarnemend-burgemeester het raadhuis kwam binnenvallen: de heer G. de Geus uit Blokker. Een zakenman, die lange jaren in Duitsland. had gewoond. Hij was uiterst correct en deed sympathiek, waaraan de tijdsomstandigheden wel zullen hebben meegewerkt. Al dadelijk gaf hij te kennen, dat naar zijn opvatting de duur van zijn bewind twee � drie weken zou zijn! Hij interesseerde zich zeer voor de voedselvoorziening, bedacht allerlei plannen met betrekking tot brood en melk en wist door relaties met Ortskommandanten enz. soms meer te bereiken dan een ander. Hij heeft, voor zover mij bekend, niemand enige overlast bezorgd.

Op 15 April en volgende dagen trokken hier vele Duitse soldaten langs, die het IJselmeer waren overgestoken op hun vlucht uit Friesland. Zij vorderden wagens en rijwielen om zich verder te verplaatsen en bezorgden menigeen nog grote schrik.
Op 4 Mei 's avonds kwam, zoals bekend, het bericht door van de capitulatie der Duitse troepen. De volgende morgen verscheen de heer De Geus zoals gewoon op het raadhuis; het nieuws had hem natuurlijk ook bereikt, maar hij had in de nacht reeds order ontvangen om te zorgen voor een strikte handhaving van de orde. Voorts belde hij in de voormiddag de Ortskommandanten op en verschillende collega's en trok uit hetgeen hij vernam de conclusie, dat er niet meer dan een "Waffenruhe" bestond. Daarmede trachtten de heren blijkbaar elkaar nog te troosten.

In de loop van de 5e Mei kwamen de Duitse bevelhebbers tot de overtuiging dat er inderdaad gecapituleerd was en lieten zij toe dat de vlaggen werden uitgestoken. Daarmede namen de uitingen van vreugdebetoon ook in deze gemeente een aanvang; optochten werden ge�mproviseerd en aubades gebracht voor de woningen van N.S.B.-ers.

Maandagmorgen 7 Mei installeerde zich de N.B.S. op het raadhuis, terwijl inmiddels het plan was klaar gemaakt om burgemeester Middelhoff enigszins feestelijk met een optocht van schoolkinderen in te halen aan de grens van Westwoud. Tot ons aller verwondering verscheen de heer De Geus om 9 uur als gewoon ten raadhuize! Desgevraagd gaf hij te kennen dat hij persoonlijk het bestuur der gemeente wenste over te dragen aan zijn opvolger. Op zeer correcte wijze heeft hij dat ook inderdaad gedaan. Terwijl burgemeester Middelhoff het gemeentehuis betrad, had zich op het voorplein een grote schare belangstellenden verzameld, die bij het vertrek van De Geus een. nauwe doorgang openden en het Wilhelmus zongen. Hij schreed langzaam en waardig door de mensenmenigte heen en vertrok op de fiets. Zijn bewind duurde slechts 24 dagen.

TERUG NAAR HET NORMALE LEVEN
Op 9 Mei keerde het bevolkingsregister terug. Het was ondergedoken geweest in een kippenhok van de heer D. Pereboom en door vocht vrij ernstig beschadigd. De volgende dag 'werd de gestolen schrijfmachine terugbezorgd. Op 14 Mei kwam Spanjaart weer in functie, op 15 Mei de heer Kuin. Het laatst kwam de 2e ambtenaar, de heer Bakker terug, die in Groningen vertoefde en door de toenmalige verkeersmoeilijkheden en -beperkingen eerst op 4 Juni zijn werk kon hervatten.
Toen begon de secretarie haar oude aanzien weer te verkrijgen en konden we beginnen met het inhalen van de zeer grote achterstand in de werkzaamheden, die noodwendig in het laatste jaar was. ontstaan.

 

Bovenstaande tekst is overgenomen uit het
"Gedenkboek" 1940-1945, uitgegeven in 1947.

Nu gratis te verkrijgen! 
Klik hier voor meer info.